Туризм

Қазақстанның ұлттық парктері

Қазақстанның ұлттық табиғи парктері — ерекше қорғалатын табиғи аумақтар. Олар мынадай мақсаттарда құрылған: эталондық және бірегей табиғи кешендерді сақтау және…

28 қараша 2014 · 17:28·Оқу: 3 мин

Қазақстанның ұлттық парктері
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·28 қараша 2014
  Қазақстанның ұлттық табиғи парктері — ерекше қорғалатын табиғи аумақтар. Мыналар үшін құрылған;
  • Эталондық және бірегей табиғи кешендер мен нысандарды, сондай-ақ тарих, мәдениет ескерткіштерін және басқа да мәдени мұра нысандарын сақтау
  • ғылыми зерттеулер үшін
  • бұзылған табиғи және тарихи-мәдени кешендер мен нысандарды қалпына келтіру
  • халықты ағарту жұмыстары үшін
  • экологиялық мониторингті енгізу
  • экотуризмді ұйымдастыру
  • Парктің бүкіл аумағында табиғи және мәдени құндылықты білдіретін нысандарға зиян келтіруді болдырмайтын ерекше қорғау режимі қолданылады.
Баянауыл ұлттық паркі
«Бұйратау»
«Бурабай» ұлттық паркі
Жоңғар-Алатау мемлекеттік ұлттық табиғи паркі
Іле-Алатау мемлекеттік ұлттық табиғи паркі
Қарқаралы ұлттық паркі
Катонқарағай ұлттық паркі

«Көкшетау» ұлттық паркі


«Көлсай көлдері» ұлттық паркі


Сайрам-Өгем ұлттық паркі
Шарын ұлттық паркі
  Ұлттық парктер:

«Алтын-Емел» табиғи паркі Қазақстанда Іле өзенінің аңғарында, Алматы облысының аумағында орналасқан. Ұлттық паркке Қапшағай су қоймасының солтүстік бөлігі мен Іле өзенінің оң жағалауы, Кіші және Үлкен Қалқан таулары, Ақтау, Қатутау, Жоңғар Алатауының ең шеткі оңтүстік-батыс сілемдері (Шолақ, Дегерес, Матай), Алтын-Емел жотасының оңтүстік баурайы және Қояндытау жотасының бір бөлігі, сондай-ақ Қонырөлең таулар арасындағы аңғар кіреді. Парк осы өлкенің бірегей табиғи кешенін сақтау, сондай-ақ экологиялық туризмді дамыту үшін 1996 жылы құрылды. Парктің жалпы ауданы — 520,2 мың га. Парк аумағында әйгілі «Әнші бархан» орналасқан. «Алтын-Емел» көрікті жерлерінің ішінде ең әйгілісі — биіктігі 20 метрден асатын кәдімгі төбелерге ұқсайтын топырақ үйінділері 126-c51f066f7beffc3a3c8c0fe3f1280b68Бесшатыр деп аталатын бес патша қорғаны. Ғалымдардың деректері бойынша төбелерде шамамен б.з.б. VII – III ғасырларда өмір сүрген сақ көсемдері жерленген. Қорғандардың жанында орналасқан, бетіне жануарлардың бейнелері қашалған тас кесектері де қызығушылық тудырады. Мұнда сондай-ақ Тамғалы-Тас ежелгі жартас суреттері орналасқан. Ерекше қызығушылықты Ақтау таулары тудырады - қазақшадан аударғанда «Ақ таулар», бірақ таулардың түсі - ақ-қызыл-сары-қызғылт сары, сұр және жасылдау. Жер өте қызық, таулар өте көркем әрі алуан түрлі. Парктің флорасы шамамен 1800 түрлі өсімдікті қамтиды, олардың 21 түрі Қазақстанның Қызыл кітабына енген, шамамен 60 түрі эндемикалық және сирек кездеседі. Парк өсімдіктерінің көпшілігі пайдалы қасиеттерге ие. Мұнда құнды өсімдік түрлері де өседі: шығыс боз, жапон арпабасы, бұта тәрізді тарамыс, кейреуік, бұйырғын, қара сексеуіл, әдемі гониолимон, ақ топырақ жусаны. «Алтын-Емел» паркінің фаунасы алуан түрлі. Өрмекшітәрізділер мен жәндіктер өте көп. Өрмекшітәрізділердің ең көнесі - шаяндар, бүйі мен тарантул кездеседі. Тарантулдың шағуы, шаяндікі сияқты, ауыртпалы, бірақ өлімге әкелмейді. Өрмекшілердің тағы бір өкілі - қарақұрт улырақ, әсіресе ұрғашылары. Іле өзені мен Қапшағай су қоймасында 20 түрлі балық мекендейді. Қосмекенділер небәрі 3 түр - жасыл құрбақа, сібір және көл бақалары. Бауырымен жорғалаушылар 25 түр есептеледі. Тауларда алай жалаңкөзі, сұр жылан, дала сұр жыланы, шұбар жылан мекендейді, ал шөл мен шөлейтте - дала тасбақасы, тақыр және ала жұмырбас, сцинк және сұр геккон, дала агамасы, бірнеше түрлі кесіртке, жебе-жылан және басқалары. Құстар шамамен 200 түр, олардың 174-і ұя салады. 70 түрлі сүтқоректінің ішінде 7-уі Қызыл кітапқа енген: тас сусары, ала күзен, орта азиялық өзен құндызы, тянь-шань тау қойы, қар барысы, қарақұйрық және құлан. Паркте қарақұйрық пен сібір тау ешкісінің ең ірі популяциялары мекендейді, қабан, елік, киік, арқар кездеседі. Парктің климаты күрт континенттік.

Пікірлер