Жоғары аудиторлық палатаның мәліметтері бойынша, жекелеген СПК бюджет қаражатын депозиттерге орналастырған, бейіндік емес қызметпен айналысқан және бағаларды тұрақтандыру мен инвестицияларды тарту міндеттерін орындай алмаған. Мемлекеттік активтерді беру мен тұрақты қолдауға қарамастан, бірқатар корпорациялардың қаржылық жағдайы нашарлаған.
13 аудиторлық тексеруден өткен СПК-ның сегізі шығынды болып шықты. Олар бойынша жинақталған шығын 209,5 млрд теңгені құрап, 2020 жылдан бастап жеті есе өскен. Сенатор жағдайды бірыңғай үйлестірудің болмауымен және уәкілетті органдар тарапынан жеткіліксіз регламенттеумен байланыстырды.
Реформа жоспарлары
Премьер-министрдің орынбасары — ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин 2023 жылдан бастап СПК қаржылық нәтижелердің жақсарғанын көрсетіп отырғанын хабарлады. 2025 жылдың қорытындысы бойынша жиынтық таза пайда шамамен 15 млрд теңгені құрады, ал 2017–2022 жылдары жиынтық шығын шамамен 47 млрд теңге болды.
Қазіргі уақытта СПК шамамен 3 трлн теңге сомасына 470-ге жуық жобаны іске асыруда. Реформа аясында корпорациялар инвесторларды барлық кезеңдерде сүйемелдейтін толыққанды даму институттарына айналуы тиіс.
Реформаның негізгі бағыттары «бір терезе» қағидатын, даму институттарымен өзара әрекеттесуді дамытуды, өңірлердің экспорттық әлеуетін қолдауды, активтерді түгендеуді және бейіндік емес активтерді жекешелендіруге шығаруды қамтиды. Сондай-ақ бейіндік емес қызмет түрлерін алып тастау және цифрлық құжат айналымына көшу жоспарлануда. Бөлек СПК-ны қаржы институттары ретінде реттеудің ашықтығын арттыру және мүмкін болатын реттеу мәселесі қарастырылуда.